Grafik pracy w restauracji. Jak wpływa na koszty i wynik?
W szczycie brakuje rąk do pracy, a przy mniejszym ruchu zespół czeka na zamówienia? Sprawdź, jak dopasować grafik do potrzeb restauracji i kontrolować koszty pracy.
Dopasuj grafik do ruchu i zadań
Powtarzanie tego samego grafiku co tydzień może zwiększać koszty w spokojnych godzinach i pozostawiać zbyt małą obsadę w szczycie. Przed ułożeniem zmian sprawdź:
- sprzedaż, liczbę gości i rezerwacje w poszczególnych porach dnia,
- czas potrzebny na przygotowanie, dostawy i zamknięcie lokalu,
- umiejętności potrzebne na zmianie oraz różnice między godzinami zaplanowanymi a przepracowanymi.
Mierz produktywność i koszt pracy
Produktywność zespołu możesz mierzyć jako sprzedaż netto przypadającą na przepracowaną godzinę. Porównuj podobne dni i uwzględniaj przygotowanie kuchni, sprzątanie oraz szkolenia. Nie każda godzina bez sprzedaży jest zbędna.
Równolegle kontroluj udział kosztów pracy w sprzedaży. Uwzględnij pełny koszt pracodawcy i dane z tego samego okresu.
Produktywność = sprzedaż netto ÷ przepracowane godziny zespołu
Udział kosztów pracy = pełny koszt pracy ÷ sprzedaż netto × 100%
Jak obliczyć sprzedaż na roboczogodzinę? Porównanie dwóch zmian
Poniższe dane są fikcyjnym przykładem. Na zmianie A cztery osoby pracowały po 6 godzin, czyli łącznie 24 roboczogodziny. Sprzedaż netto wyniosła 6 000 zł. Na zmianie B pięć osób pracowało po 6 godzin, czyli 30 roboczogodzin, przy sprzedaży netto 4 500 zł.
Na zmianie A jedna roboczogodzina odpowiadała 250 zł sprzedaży netto, a na zmianie B 150 zł. Liczymy sumę godzin wszystkich osób, nie sam czas otwarcia restauracji. Uwzględniamy też pracę właściciela, jeśli uczestniczył w obsłudze lub przygotowaniu.
Niższy wynik zmiany B jest sygnałem do analizy. Mogły się wtedy odbywać dostawy, przygotowania do kolejnego serwisu lub szkolenie. Znaczenie mają również ceny i rodzaj sprzedanych dań. Sam wskaźnik nie dowodzi, że pracownicy pracowali gorzej ani że można bezpiecznie zmniejszyć obsadę.
Zmiana A: 4 osoby × 6 godzin = 24 roboczogodziny
6 000 zł ÷ 24 = 250 zł na roboczogodzinę
Zmiana B: 5 osób × 6 godzin = 30 roboczogodzin
4 500 zł ÷ 30 = 150 zł na roboczogodzinę
Połącz produktywność z kosztem roboczogodziny
Załóżmy dodatkowo, że pełny koszt jednej roboczogodziny wynosi na obu zmianach 40 zł. To fikcyjne założenie do obliczeń, nie zalecana stawka. Zmiana A kosztuje wtedy 960 zł, czyli 16% sprzedaży netto. Zmiana B kosztuje 1 200 zł, czyli około 26,7% sprzedaży netto.
W praktyce koszt roboczogodziny może różnić się między zmianami. Ustal go jako pełny koszt pracy przypisany do analizowanego okresu podzielony przez faktycznie przepracowane godziny. Jeśli w godzinach uwzględniasz niewynagradzaną pracę właściciela, pokaż osobno wariant z jej szacunkową wyceną. Sam wyższy przychód na godzinę nie gwarantuje niższego udziału kosztów pracy.
Zmiana A: 24 × 40 zł = 960 zł
960 zł ÷ 6 000 zł × 100% = 16%
Zmiana B: 30 × 40 zł = 1 200 zł
1 200 zł ÷ 4 500 zł × 100% ≈ 26,7%
Jak wykorzystać wynik przy układaniu grafiku?
Porównaj kilka podobnych dni, a potem rozbij sprzedaż i godziny pracy na krótsze przedziały. Szukaj powtarzających się okresów, w których obsada przewyższa potrzeby po uwzględnieniu przygotowania i obowiązkowych zadań.
Sprawdź, czy pomoże późniejsze rozpoczęcie części zmian, inny podział obowiązków lub przesunięcie przygotowanych pracowników między punktami gastronomicznymi. Przy przesunięciach między punktami przypisuj faktyczne godziny i odpowiadające im koszty do miejsca wykonywania pracy. Sprawdź również wynik całej gastronomii, ponieważ przeniesienie kosztu między punktami nie jest oszczędnością firmy. Po zmianie grafiku porównaj produktywność, czas obsługi i obciążenie zespołu. Nie zakładaj, że wzrost sprzedaży na godzinę automatycznie oznacza wzrost zysku.
- Zapisuj datę, porę dnia, sprzedaż netto i faktyczne roboczogodziny.
- Dopisz liczbę gości, rezerwacje oraz zadania wykonywane poza obsługą.
- Porównuj wynik z podobnym dniem i sprawdzaj, czy jakość serwisu pozostaje stabilna.
Przykład z mojej praktyki
Podczas pracy menedżerskiej w gastronomii hotelu międzynarodowej marki analizowałem produktywność zespołu, szczególnie w okresach mniejszego ruchu. Dopasowanie obsady do potrzeb wspierała elastyczność pracowników przygotowanych do pracy w różnych punktach gastronomicznych i porach dnia.
Udział kosztów pracy w przychodzie spadł rok do roku z 39% do 29%, czyli o 10 punktów procentowych. Dopasowałem grafik do prognozy obłożenia, ograniczyłem nadgodziny i przejrzałem zakresy obowiązków. W opisanym przypadku uzyskano również 100% w niezapowiedzianym audycie wewnętrznym obejmującym serwis, przestrzeganie procedur i jakość oferty gastronomii oraz konferencji.
To rezultat szerszej pracy nad organizacją. Spadek udziału kosztów nie oznacza automatycznie niższych wydatków, ponieważ na wskaźnik wpływa również sprzedaż.
Zacznij od porównania planu z rzeczywistością
Sprawdź kilka podobnych tygodni. Ustal, kiedy brakowało pracowników, kiedy obsada przekraczała potrzeby i skąd wynikały dodatkowe godziny. Dopiero potem zmieniaj organizację zmian i oceniaj wpływ na koszty, czas obsługi oraz obciążenie zespołu.
W małej restauracji zapisuj także godziny właściciela. Niższe wydatki nie powinny ukrywać pracy, którą sam przejmujesz. Przy stałych wynagrodzeniach mniej godzin w grafiku nie oznacza automatycznie niższego kosztu miesięcznego.
Grafik jest tylko jednym z elementów wpływających na wykorzystanie czasu zespołu. Szersza analiza obejmuje również organizację pracy restauracji.